Экспедыцыя “Шляхамі вызвалення” 
Военно-исторический музей
им. Дмитрия Карповича Удовикова

Экспедыцыя “Шляхамі вызвалення”

Автор: Сяргей Крушына
Дата: 2020-07-07
Просмотров: 354

У ліпені месяцы мы святкуем два вельмі важных для нас святы – Дзень Незалежнасці (3-га ліпеня) і дзень вызвалення Драгічына ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў (17-га ліпеня). Наш музей сумесна з падрастковым ваенна-патрыятычным клубам “Перасвет”, якім кіруе Цімафей Клімчук, у гэтым месяцы традыцыйна плануе экспедыцыі па месцах былых баёў.

Гэтым разам дырэктар музея Сяргей Гранік распрацаваў маршрут па тых месцах, дзе ў ліпені 1944г. наступала 12-я гвардзейская стралковая Пінская, ордэна Леніна, Чырвонасцяжная, ордэнаў Суворава і Кутузава дывізія.

Маршрут пачынаўся ў “Ваенна-гістарычным музеі ім. Д. Удовікава” і пралягаў па населенных пунктах Белін, Адамова, Пухавая, дарога Оўзічы-Смольнікі (Іванаўскі раён).

Чаму для экспедыцыі “Шляхамі вызвалення” выбралі менавіта гэтыя мясціны? Таму што яшчэ пры жыцці былая партызанка Ніна Кузняцова (Хілько) расказвала, што 18-га ліпеня 1944г. яна вярталася ў родную вёску Гута і паміж вёскамі Оўзічы, Адамова і Пухавая бачыла разбіты нямеці абоз, а таксама больш сотні забітых акупантаў. Гэта сведчыла аб тым, што на мяжы Драгічынскага і Іванўускага раёнаў 16-17 ліпеня 1944г. адбыўся бой. Тым больш, што ў раёне вёскі Пухавая добра захавалася лінія абароны немцаў якая цягнецца па ўзвышшах ад могілак да дарогі Оўзічы-Смольнікі. Гэта адзінае месца ў нашым раёне, дзе можна пабачыць лінію апорных пунктаў па ўзвышшах перыяда Вялікай Айчыннай вайны.

І вось летнім ранкам першым аўтобусам наша экспедыцыя рушыла ў дарогу. Аўтобус спыніўся ў в. Белін ля парома праз Днепроўска-Бугскі канал. Адсюль і пачаўся пешы перыяд экспедыцыі.

Тут Сяргей Гранік рассказаў прысутным як у лютым-сакавіку 1944г. партызаны атрада ім. Калініна вялі абарончыя баі з рэгулярнымі часцямі вермахта. На месцы пераправы праз канал цяпер стаіць памятны знак з інфармацыйнай шыльдай на якой апісаны тыя, стаўшыя далёкай гісторыяй падзеі.

Далей на шляху падарожнікаў былі цікавыя гістарычныя аб’екты: памятны знак на месцы абсерваторыі Дугі Струве (1825г.). Дадзены аб’ект уваходзіць у пералік матэрыяльных каштоўнасцей ЮНЭСКА. Зрабілі прыпынак ля дуба Волата і развалін былой суконнай мануфактуры Ажэшка 1820-1850-гг.

У хуткім часе выйшлі за вёску і направіліся ў бок Адамова і Пухавой. Вакол палі і сенажаці, якія радуюць вока, радуюць душу чалавкека. Па ходу руху Сяргей Гранік расказваў удзельнікам экспедыцыіі гісторыю гэтых мясцін і некаторыя важныя гістарычныя падзеі мінулага звязанныя з імі.

Праз гадзіну апынуліся ў вёсцы Пухавая. Захацелася сустрэцца з мясцовымі жыхарамі, якіх тут, як потым высветлілася, усяго тры чалавекі.

І вось мы гутарым з пенсіянеркай Валянцінай Арцюхевіч.

Яна і распавяла нам гісторыю пра тое як падчас акупацыі немцы растралялі за сувязь з партызанамі сям’ю Ляшукоў, дом якіх стаяў насупраць іхняга.

Пад час гэтай трагедыі у 1943г. загінгулі:
Ляшук Аляксандр Іванавіч;
Ляшук Ганна Сільвестраўна;
Ляшук Марыя Аляксандраўна;
Ляшук Марыя Сцяпанаўна.

Прайшло з таго часу больш за 75 гадоў, а мы так і не змаглі гэтым ахвярам вайны з сям’і Ляшукоў паставіць прыстойны помнік. Нажаль так атрымалася. Дадзеную недарэчнасць патрэбна выправіць.

Валянціна Фамінічна распавяла нам і яшчэ адну гісторыю, як у 1944г. нямецкі абоз недалёка ад іх вёскі на дарозе наехаў на міну. У выніку гэтага некалькі немцаў загінула і былі параненныя. Разюшаныя акупанты сагналі ўсю вёску на скрыжаванне дарог і патрабавалі выдаць партызан. Людзі маўчалі. Тады яны загадалі мужчынам у якіх былі коні запрагаць іх і ехаць па перад абоза. Усіх астатніх жыхароў закрылі ў хляве. Абоз рушыў. Праз полову хвіліны пачуўся выбух. Падарвалася на міне павозка Падароўскага Яўстафія Сямёнавіча. Так у гэты дзень загінуў яшчэ адзін мясцовы жыхар прах якога месціцца пад помнікам на вясковых могілках.

Па словах Валянціны Арцюхевіч, вечарам людзей выпусцілі з хлява, бо немцы зразумелі, што міны паставілі не жыхары вёскі Пухавая, а партызаны.

І вось мы вывучаем лінію акопаў спачатку ў раёне мясцовых могілак, а затым ідзем у накірунку Іванаўскага раёна. Па тым звесткам якія ёсць у музеі, немцы пабудавалі апорныя пункты па ўзвышшах ад вёскі Белінок праз Пухавую ў накірунку Іванаўскага раёна.

Паросшыя лесам інжынерныя збудаванні мінулай вайны добра захаваліся. Было бачна, што брусверы на іх знаходзіліся з паўднёвага боку, а на тых што бліжэй да дарогі Оўзічы-Смольнікі мелі кругавую абарону.

Па маім разлікам пяхотны батальон вермахта займаў абарону па фронту каля 3 км. Значыць на ўчастку вёсак Белянок, Пухавая і далей знаходзілісь пазіцыі пяхотнага палка.

З задавальненнем удзельнікі экспедыцыі абследавалі данны цікавы аб’ект ваеннай пары. Аб тым, што тут вёўся бой сведчаць варонкі ад выбухаў мін, якія добра бачны і сёння.

Той, хто пайшоў у гэту экспедыцыю застаўся задаволены нягледзячы на тое, што яе удзельнікі прайшлі больш 20 км. Думаю, што кожны юнак марыць пабываць у паходзе, паспрабаваць прыгатаваную на вогнішчы кашу і духмяны чай з чаборам. Але самае галоўнае ва ўсім гэтым, гэта камунікацыя з дарослымі і магчымасць праверыць свой фізічны стан.

Такія экспедыцыі і надалей будзе праводзіць наш “Ваенна-гістарычны музей ім. Д. Удовікава”. Жадаючым вывучыць гісторыю сваёй малой Радзімы, паўдзельнічаць у экспедыцыях і праверыць свой фізічны стан раім звяртацца па тэлефоне 3-14-22.

Сяргей Крушына

фота Цімафея Клімчука

Комментарии к статье

Семён, 2020-07-07

Да! Молодцы парни...жаль тех, кому не поставили памятник за 75 лет. А где были партизаны, которые после войны жили в Осовецком сельском совете. Ведь эту историю знали все. А памятник позорный и со звездой.

Сергей, 2020-07-10

Больше бы таких энтузиастов только не от БРСМ работали с молодёжью

Студент, 2020-07-12

Эту экспедицию что БРСМ организовал?

Саша, 2020-07-12

Если нет их "патриотического" флага то обошлось без БРСМ.

Васька, 2020-07-15

Интересный поход. Жаль что участников не много. Мало желающих изучать историю края или просто трудностей боятся. Организаторы молодцы.

Nemo, 2020-07-20

Не то слово! Организмы ленивые. Многих парней воспитывают не как мужчин, а как изнеженных мамами девушек. Такие из них потом получаются мужья, защитники Отечества и просто мужики.

Оставить комментарий

Последние новости

Традиционное мероприятие активистов БелТИЗ
Военно-исторический музей им. Д. Удовикова является площадкой для проведения самых различных мероприятий общественными организациями Дрогичинщины. В этот раз активисты Дрогичинской районной организации БелТИЗ, которой руководит Надежда Тытюнчик, решили провести традиционное мероприятие, приуроченное к очередной годовщине освобождения Дрогичинского района от немецко-фашистских оккупантов.
День города
Думаю, что самым любимым праздником у жителей нашего Дрогичина является День города (День освобождения от немецко-фашистских оккупантов 17 июля 1944г.). Традиционно наш Военно-исторический музей им. Д. Удовикова принимает участие в городских мероприятиях. В этот раз мы подготовили для подростков и молодёжи интерактивную игру «Школа будущего командира».
Экспедыцыя “Шляхамі вызвалення”
У ліпені месяцы мы святкуем два вельмі важных для нас святы – Дзень Незалежнасці (3-га ліпеня) і дзень вызвалення Драгічына ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў (17-га ліпеня). Наш музей сумесна з падрастковым ваенна-патрыятычным клубам “Перасвет”, якім кіруе Цімафей Клімчук, у гэтым месяцы традыцыйна плануе экспедыцыі па месцах былых баёў.
Школа будущего командира открыла двери
Ежегодно 3 июля мы отмечаем День Независимости Республики Беларусь (День Республики). Этот праздник неразрывно связан с Великой Отечественной войной, потому что в этот день в ходе операции «Багратион» была освобождена столица Беларуси город Минск.
Пара адпачынку
Нягледзячы на складаныя ўмовы гэтага лета, наш Ваенна-гістарычны музей імя Д. Удовікава ўсёж такі знаходзіць час каб пабываць у аздараўленчых і працоўных лагерах школьнікаў. Вось і нядаўна сумесна з падлеткавым ваенна-патрыятычным клубам “Перасвет” якім кіруе Цімафей Клімчук, правялі музейна-педагагічныя заняткі, спачатку ў гімназіі г. Драгічына, а затым у дзіцячым аздараўленчым лагеры “Вінч”.

ОБРАТИТЕ ВНИМАНИЕ!
Экскурсии в государственных музеях имеют право проводить только штатные научные сотрудники данных музеев

Военно-исторический музей
им. Д.К. Удовикова

Адрес: г. Дрогичин, ул. Ленина, д. 163, Республика Беларусь, Брестская обл.

Время работы: 8:00-13:00, 14:00-17:00, без выходных

Телефон: (801644) 3 14 22

Цена билета: Для учащихся, военнослужащих и приравненных к ним лицам - 50 коп. Для остальных категорий населения - 70 коп.

Цена экскурсии: Для учащихся, военнослужащих и приравненных к ним лицам - 4 руб. 20 коп. Для остальных категорий населения - 5 руб. 30 коп.

E-mail: dwhm@tut.by
Группа музея в vk.com
Группа музея в Facebook

Архив новостей

Полезные ссылки